ابو القاسم سلطانى
329
دايرة المعارف طب سنتى ( گياهان دارويى ) ( فارسى )
گياه از زمانهاى دور در هند با نامهاى سنسكريتى Sugandha و Anantamula مورد مصرف قرار گرفته است . تركيبات شيميائى : ريشه داراى هگزاترياكنتان Hexatriacontane ، يك گليكوزيد ، همىدسمين Hemidesmine ، پ - متوكسى ساليسيليك آلدئيد P - methoxy Salisilic Aldehyde ، بتاسيتوسترول ، آلفا ميرين a - Mirin ، بتاميرين B - Mirin ، لوپئول Lupeol ، الكلهاى تتراسيكليك ترىترپن Tetracyclic triterpen ، رزين ، اسيدهاى چرب ، تانن ، ساپونين و آنزيم است . خواص : مقوى ، قابض ، معطر ، تببر ، نرمكننده ، معرق ، ضد نفخ . در هند از ريشه به عنوان تصفيهكننده خون ، مدر ، معرق و در بيمارىهاى پوست ، لكوره ، سفليس ، سوختگىها ، رماتيسم مزمن و از شيرابه گياه در ورم ملتحمه و از دمكرده ساقه براى سرفه مزمن كودكان و اسهال استفاده مىشود . Code - 2674 ايميونيطس Hemionites L . گياهى است كوچك از خانواده Polypodiaceae كه به يونانى Hemionitis ناميده شده و به " ايميونيطس " آن را معرب نمودهاند . ديوسكوريد مىنويسد : ايمونيطس را برخى سفلينيون ناميدهاند برگ آن به برگ گونهاى از لوف ( Dracunculus ) كه در اقنطيون ( Dracunculus vulgaris Schott ) ناميده مىشود شباهت دارد و آن به شكل هلال است و داراى ريشههاى زياد و نازك و بدون ساقه و گل است و در زمينهاى سنگلاخ مىرويد و طعم آن قابض است و چنانچه آن را با سركه تناول نمايند ورم [ سفت ] * سپرز را تحليل مىبرد ( 1 * ) . ابن بيطار ذيل ايمونيطس كاملا مطالب فوق را از قول ديوسكوريد نقل مىنمايد ، همو ذيل حشيشه الطحال مىنويسد اين نام داروئى است كه به يونانى سقولوفنذريون - Scolopendrium vulgaris SW . Scolopendrion همچنين طوقوريوس ( معرب از Teukrion يونانى - Teucrium flavum L . ) وايميونيطس ( گياه مورد بحث ) داده شده است ( 2 * ) . ( * ) - اضافه شده از كتاب جامع مفردات ابن بيطار ( 1 * ) - برگردان از دياسقوريدوس م - 3 ص 299 ش 129 ( 2 * ) - جامع مفردات الادويه و الاغذيه ج 1 ص 69 و ج 2 ص 22